Ticari hayatta belirsizlikler şu ana kadar 202 milyar dolarlık kayba neden olsa da dalgalanmalar artarsa bu kayıplar 2026 yılında yaklaşık 380 milyar dolara varabileceği değerlendiriliyor.
Yaşanan jeopolitik sorunlar sadece adı geçen ülkelere değil, tüm dünyada etki ediyor.
Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, “Eğer dalgalanmalar artarsa bu (küresel işletme yatırımlarındaki) kayıplar 2026 yılında yaklaşık 380 milyar dolara kadar çıkabilir.” dedi.
Denton, küresel ticaretin yapısal dönüşümüne tanık olunan bir dönemden geçildiğini dile getirdi.
Ekonomik politika belirsizliğine dikkati çeken Denton, bunun Kovid-19 salgını ve 2008 küresel finans krizindeki seviyelerinin de üzerinde olduğunu vurguladı.
YATIRIM BÜYÜMESİ YÜZDE 0,4’E DÜŞTÜ
Denton, “ICC’nin Oxford Economics’e yaptırdığı araştırmaya göre, ticaretteki belirsizlik yalnızca 2025 yılında küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolara eş değer bir kayba yol açtı ve yatırım büyümesini yüzde 0,4 seviyesine düşürmüştür. Eğer dalgalanmalar artarsa bu kayıplar 2026 yılında yaklaşık 380 milyar dolara kadar çıkabilir. İş dünyası açısından temel sorun öngörülemezlik.” ifadelerini kullandı.
Tarifelerin uygulanıp kaldırıldığı, geri ödendiği ve farklı hukuki yetkilere dayanılarak yeniden oluşturulduğu “dur kalk” döngüsü yaşandığına işaret eden Denton, şunları kaydetti:
“Tarifelerin ötesinde, daha önemli değişim jeoekonomik hedeflerin ön plana çıkmasıdır. Hükümetler artık yalnızca ticaret akışlarını düzenlemekle kalmıyor, aynı zamanda tedarik bağımlılıklarını da aktif şekilde şekillendiriyor. Hürmüz Boğazı gibi fiziksel koridorlar jeoekonomik baskı araçlarına dönüşmüş durumda. Burada yaşananlar yalnızca bir enerji şoku değil, aynı anda yakıtları, sanayi girdilerini ve gıda güvenliğini etkileyen hem fiyat hem de arz şokudur.”
Denton, en kırılgan ekonomiler açısından risklerin son derece ciddi olduğunu vurgulayarak, ICC araştırmalarına göre, çok taraflı sistemin çökmesinin gelişmekte olan ülkelerin mal ticaretinde yüzde 33’lük bir düşüşe ve düşük gelirli ülkelerde ihracat kayıplarının yüzde 43’e ulaşmasına yol açabileceğini söyledi.
“İHTİYAÇ DUYULAN ŞEY, YAPISAL REFORMLARLA BİRLİKTE PRAGMATİK İŞ BİRLİĞİDİR”
Denton, “Çok taraflı ticaret sistemi ciddi bir baskı altındadır ve kademeli, sınırlı düzenlemeler artık yeterli olmayacaktır. İhtiyaç duyulan şey, yapısal reformlarla birlikte pragmatik iş birliğidir.” şeklinde konuştu.
