Bilim insanları ilk defa bir kara deliğin uyanışını gözlemledi.

Kara delikler, ışığın dahi kaçamayacağı kadar güçlü bir kütleçekim kuvvetine sahiptir. Etraflarında yeterli madde olmadığında "uyur" durumda kalırlar. Uyanık olduklarında ise çevrelerindeki maddeyi yutarak parlaklık kazanabilirler.

Başak Takımyıldızı'nda bulunan SDSS1335+0728 galaksisini gözlemleyen bilim insanları, 2019'da ani bir parlama keşfetti. Bu olay, genellikle süpernova patlaması veya yıldızların kara deliğe yaklaşıp parçalanması gibi gelgit bozulması olaylarına bağlanır, ancak bu tür parlaklıklar genellikle kısa süreli olur.

Astronomy and Astrophysics dergisinde yayımlanan araştırma, galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliğin uyanıp etrafındaki maddeleri yutmaya başlamasıyla ilgili olduğunu öne sürdü. Kara deliğin etrafında dönen madde diskinin oluştuğunu ve bu maddenin yutulduğunu gözlemlediler.

Araştırmacılar, kara deliğin gücünü kullanarak etrafına enerji yaydığını ve bu yapıların çeşitli dalga boylarında büyük miktarlarda enerji ürettiğini belirtti.

Norveç Orman Kedisi Özellikleri Nelerdir? Norveç Orman Kedisi Bakımı Nasıl Yapılır? Norveç Orman Kedisi Özellikleri Nelerdir? Norveç Orman Kedisi Bakımı Nasıl Yapılır?

Onlar evrendeki en parlak nesnelerden biri olarak biliniyorlar.

Galaksideki parlamanın nedeni olarak sıradışı bir gelgit bozulması olayının rol oynaması ihtimali tamamen ortadan kaldırılmış değil. Ancak eğer süper kütleli kara deliğin uyanışı doğru ise, bu evrende ilk kez böyle bir sürecin gözlemlendiği anlamına gelecek.

Araştırmanın ortak yazarı Lorena García, "Bu fenomeni en makul şekilde açıklayan seçenek, galaksinin merkezinin aktif hale gelmeye başladığını görmemiz" şeklinde konuşuyor.

Eğer öyleyse, devasa bir kara deliğin aktif hale geçişini ilk kez gerçek zamanlı olarak gözlemlemiş olacağız.

Araştırmacılar kara deliğin uyanmasının neye sebep olduğunu henüz bilmiyor. Hernández, "Bu belki de galaksinin doğal bir sürecidir" diye ekliyor.

Bir galaksinin hayatı boyunca aktif veya pasif olduğu farklı evrelerden geçtiğini biliyoruz. Örneğin, kara deliğe düşen bir yıldız gibi, galaksiyi harekete geçirebilecek olaylar yaşanmış olabilir.

Bilim insanları, Samanyolu'nun merkezinde bulunan ve şu anda uyku halinde olduğu kabul edilen Sagittarius A* adlı süper kütleli kara deliğin de benzer bir süreçten geçeceğini öne sürüyor. Hernández, "Ancak şu an için risk altında değiliz ve eğer aktif hale gelirse muhtemelen fark etmeyeceğiz, çünkü merkezden çok uzaktayız" diyor.

Araştırmacılar, SDSS1335+0728'deki parlamanın nedenini kesin olarak belirlemek için daha fazla gözlem yapmayı planlıyor.

Editör: Haber Merkezi