Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Haziran Ayı Fiyat Gelişmeleri Değerlendirmesi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Haziran ayı fiyat gelişmelerine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yayımladı. Memur ve emeklilerin altı aylık enflasyon farkı hesaplamalarında önemli bir gösterge olan enflasyon verileri piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran ayında enflasyon oranının aylık bazda %1,64, yıllık bazda ise %71,60 olarak gerçekleştiğini açıklamıştı. Böylece enflasyon, sekiz ay sonra ilk kez yıllık bazda düşüş kaydetti. Öte yandan, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) artışlarından etkilenen üretici enflasyonu aylık %1,38, altı aylık %19,49 ve yıllık %50,09 olarak gerçekleşti.

TÜİK Verilerine İlişkin TCMB Değerlendirmesi

TÜİK verilerinin yayımlanmasının ardından TCMB, fiyat gelişmelerine ilişkin yorumlarını paylaştı. Bankanın değerlendirmesinde şu ifadeler yer aldı: "Yıllık enflasyon, hizmet grubunda sınırlı düşüşler yaşanırken, diğer tüm gruplarda gerilemiştir. Hizmet grubunda aylık fiyat artışı, önceki aya göre zayıflasa da yüksek seyirini sürdürmüştür."

Ulaştırmada Bayram Etkisi

Aylık bazda fiyat artışlarının kira ve lokanta-otel alt gruplarında gerilediği, ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinde güç kazandığı belirtildi. Değerlendirmede şu ifadelere yer verildi: "Haziran ayında kirada aylık artış %5,09'a gerilerken, yıllık enflasyon 1,50 puan düşüşle %123,64 olarak gerçekleşti. Gıda fiyatlarındaki kısmi zayıflamanın etkisiyle lokanta-otel alt grubu aylık enflasyonu %3,09 ile bir önceki aya kıyasla azaldı. Diğer hizmetler alt grubunda eğitim hizmetleri yüksek fiyat artışıyla öne çıkarken, bakım ve onarım ile sigorta hizmetleri fiyat düşüşleriyle dikkati çekti."

TCMB, ulaştırma ve haberleşmede fiyat artışlarının güçlendiğini belirterek şunları kaydetti: "Ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışı (%4,53), bayramın da etkisiyle haziran ayında güç kazanarak yıllık enflasyonu 4,44 puan yükseltti ve %103,54 seviyesine taşıdı. Alt grup aylık enflasyonunda karayolu şehirlerarası yolcu taşımacılığı (%12,71) ile şehir içi yolcu taşımacılığı tarifelerindeki artışlar belirleyici oldu. Haberleşme hizmetleri fiyatları %4,20 oranında yükselirken, cep telefonu ve internet ücretlerinin yanı sıra posta hizmetleri fiyatındaki artış dikkat çekti."

Otomobil Kampanyalarının Etkisi

TCMB'nin değerlendirmesinde şu ifadeler yer aldı: "Döviz kurundaki istikrar, iç talep gelişmeleri ve otomobilde gerçekleştirilen indirim kampanyalarının etkisiyle dayanıklı mal fiyatları haziran ayında 2021 yılı Ağustos ayından bu yana ilk kez düşüş göstermiştir."

Dayanıklı mallara ilişkin bölümde şu bilgiler verildi: "Dayanıklı mallar (altın hariç) fiyatları döviz kurundaki ılımlı seyir ve iç talepteki görünümün etkisiyle %0,50 düşmüş, grup yıllık enflasyonu 10,54 puanlık düşüşle %46,89 olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde mobilya (%1,95) ve beyaz eşya (%1,30) fiyatları artarken, otomobil (%0,92) ve beyaz eşya dışındaki elektrikli ve elektriksiz ev aletleri (%1,99) fiyatları gerilemiştir."

Meyve ve Sebze Fiyatlarında Yüksek Artış

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatların haziran ayında %1,78 oranında arttığı, yıllık enflasyonun ise 2,06 puan düşerek %68,08'e gerilediği belirtildi. Yıllık enflasyonun işlenmemiş gıdada 6,03 puan gerilediği, işlenmiş gıdada ise 1,39 puan arttığı ifade edildi.

Değerlendirmede şu ifadelere yer verildi: "Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, sebze fiyatlarında daha belirgin şekilde olmak üzere taze meyve sebze fiyatları haziran ayında yüksek bir artış kaydetmiştir. Kırmızı et fiyatlarında ise düşüşler yaşanmıştır. Diğer işlenmemiş gıda grubunda kırmızı et fiyatlarında süregelen artışlar yerini düşüşe bırakmış, kümes hayvanları eti fiyatları da bu dönemde gerilemiştir. Yumurta fiyatlarındaki düşüş haziran ayında da devam etmiştir. Böylece, işlenmemiş gıda aylık fiyat artışı %0,79 olarak gerçekleşmiştir. İşlenmiş gıdada aylık enflasyon %2,71 ile önceki aya kıyasla yavaşlarken, ekmek-tahıllar kalemindeki fiyat artışı (%4,64) ekmek fiyatları öncülüğünde belirgin olmuştur."

İSO Başkanı'ndan TÜİK'e enflasyon ve kâr tepkisi İSO Başkanı'ndan TÜİK'e enflasyon ve kâr tepkisi

ÜFE'de Enerji Fiyatlarına Dikkat Çekti

Yurt içi üretici fiyatlarına ilişkin değerlendirmede, enerji fiyatlarındaki %2,22'lik artışa dikkat çekildi. TCMB'nin üretici fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeler yer aldı: "Aylık fiyat gelişmeleri sektörler bazında incelendiğinde kömür ve linyit, içecekler, su ve suyun arıtılması ve damıtılması, basım ve kayıt hizmetleri, deri ve ilgili ürünler, elektrik gaz buhar ve iklimlendirme fiyat artışları ile öne çıkan alt gruplar olmuştur."

Kaynak: rss