TBMM Genel Kurulu’nda, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarının işlemlerinin tamamlanması ve yatırımcıların haklarının belirlenmesine yönelik kanun teklifinin ilk bölümündeki 5 madde kabul edildi.
Düzenlemeyle tasfiyesi henüz tamamlanmamış fonların malvarlığının belirlenmesi, yatırımcı alacaklarının hesaplanması, hukuka aykırı şekilde fon dışına çıkarılan değerlerin geri alınması ve yatırımcılara yapılacak ödemelerin esasları düzenleniyor.
TEFAS’ta bloke edilen yatırımcılar da kapsama girdi
Genel Kurul’da 3. madde üzerinde kabul edilen önergeyle kapsam genişletildi.
Buna göre, 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilen, ancak fonun temerrüde düşmesi veya katılma payı fiyatının oluşmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen işlemler sonucunda payları bloke kalan yatırımcılar da tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek.
Bu kişilerin düzenleme kapsamında fon pay sahibi olarak kabul edilmesi öngörülüyor.
Yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme
Teklifin dikkat çeken düzenlemelerinden biri yatırımcılara tasfiye tamamlanmadan önce yapılabilecek ara ödemeler oldu.
SPK tarafından belirlenecek fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan yatırımcılara net yatırım tutarı kadar, 1 milyon TL ve üzerinde yatırımı bulunanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.
Ara ödeme karşılığında yatırımcının katılma payları hemen iade edilmeyecek. Payların iadesi nihai tasfiye ödemesi sırasında gerçekleştirilecek.
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanacak?
Fon malvarlığının yatırımcıların tüm haklarını karşılamaya yetmemesi halinde hesaplamalarda net yatırım tutarı esas alınacak.
Yatırımcının fona yaptığı nakit girişleri ile fondan gerçekleştirdiği nakit çıkışları dikkate alınacak. Belirli hesaplamalarda TÜFE ile Yİ-ÜFE’deki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılacak.
Daha önce yatırımcıya tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollarla ödeme yapılmışsa bu tutarlar nihai ödemeden düşülecek.
Tasfiye SPK gözetiminde yürütülecek
Tasfiye süreci, Sermaye Piyasası Kurulunun gözetim ve denetiminde bu işle görevlendirilen kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek.
SPK; fon varlıklarının tespiti ve nakde çevrilmesi, değerleme yöntemleri, fon pay sahiplerinin belirlenmesi, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına ilişkin usul ve esasları belirleyebilecek.
Fon varlıklarının mümkün olan en yüksek ekonomik değerle nakde çevrilmesi esas olacak. Borsada oluşan fiyatların gerçek değeri yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktirdiği durumlarda farklı satış yöntemlerinin kullanılmasına izin verilebilecek.
MKK kayıtları esas alınacak
Fon pay sahiplerinin belirlenmesinde Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarıyla mutabakat yapılacak.
MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri ve ilgili kamu kurumları, tasfiye sürecinde talep edilen bilgi ve belgeleri SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi veya TMSF’ye iletmekle yükümlü olacak.
Bazı kişilere tasfiye hesabından ödeme yapılmayacak
Sermaye piyasasında piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı kapsamında değerlendirilen fiilleri işlediği ya da ilgili fonlarla birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişilere tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Hukuka aykırı çıkarılan fon varlıkları geri alınacak
Teklifle, fon malvarlığından mevzuata aykırı veya gerçek ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle çıkarıldığı belirlenen para, sermaye piyasası araçları, mallar, haklar ve alacakların geri kazanılması da düzenleniyor.
Fonun uğradığı zarardan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketinin sorumlu tutulması öngörülüyor.
Zararın buradan tahsil edilememesi halinde SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilere gidilebilecek.
Tahsilat sürecini TMSF yürütecek
SPK, fon bazında oluşan zararları, sorumlu kişi ve kurumları ve sorumluluk miktarlarını belirleyerek TMSF’ye bildirecek.
TMSF de sorumluların malvarlıklarından tahsilat yapılabilmesi için ilgili mevzuat kapsamında takip başlatabilecek.
Düzenleme kapsamındaki uyuşmazlıklarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
Fazla kazançlar isteğe bağlı iade edilebilecek
Tasfiye kapsamındaki fonlarda daha önce katılma paylarını iade ederek ödeme alan bazı yatırımcıların belirlenen hesaplama yöntemlerinin üzerinde kalan getirilerini SPK tarafından ilan edilecek hesaplara gönüllü olarak iade edebilmelerine de imkan tanınıyor.
Teklifin görüşmeleri devam edecek
İlk bölümdeki 5 maddenin kabul edilmesinin ardından Genel Kurul birleşimine ara verildi. Komisyonun yerini almaması üzerine oturum, daha sonra yeniden toplanmak üzere kapatıldı.
Teklif henüz yasalaşmış değil; kalan maddelerin de TBMM Genel Kurulu’nda görüşülerek kabul edilmesi ve yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
