Norveç’in Kuzey Kutbu’ndaki Svalbard Takımadaları, sıra dışı bir çevre ihlaliyle gündeme geldi. Bir gemide bulunan kişi, kıyıda uyuyan kutup ayısını geminin sis düdüğünü çalarak uyandırdı. Svalbard Valiliği, olayın kasıtlı gerçekleştiğini değerlendirerek kişiye 50 bin Norveç kronu para cezası uyguladı.
Olay, ağustos ayında Svalbard’daki Hinlopenstretet bölgesinde bulunan Lomfjorden’de meydana geldi. Gemideki yolcular karada uyuyan bir kutup ayısını fark etti. Ardından gemide bulunan kişilerden biri sis düdüğünü kullandı. Yüksek sesle uyanan kutup ayısı bulunduğu yeri terk ederek başka bir noktaya geçti.
Gemideki diğer kişiler yetkililere bildirdi
Olayın ortaya çıkmasında gemide bulunan diğer kişilerin yaptığı ihbar etkili oldu. Svalbard Valiliği, yaşananların kendilerine gemideki diğer kişiler tarafından bildirildiğini açıkladı.
Yapılan değerlendirmede kutup ayısının gereksiz şekilde rahatsız edildiği ve sis düdüğünün bilinçli olarak kullanıldığı sonucuna varıldı.
Svalbard Çevre Yasası’nın ilgili hükmünün ihlal edildiğini belirleyen yetkililer, sorumlu kişiye 50 bin Norveç kronu ceza kesti. Kişinin cezayı kabul ettiği ve ödediği bildirildi.
Kutup ayılarını rahatsız etmek yasak
Svalbard’da kutup ayılarının korunmasına ilişkin oldukça sıkı kurallar uygulanıyor. Çevre mevzuatı, kutup ayılarının gereksiz yere rahatsız edilmesini, cezbedilmesini veya takip edilmesini yasaklıyor.
2025’te yürürlüğe giren mesafe kurallarına göre kutup ayılarından normal şartlarda en az 300 metre uzaklıkta bulunulması gerekiyor. 1 Mart ile 30 Haziran arasındaki dönemde ise bu mesafe en az 500 metreye çıkıyor. Yakın mesafede bir kutup ayısıyla karşılaşılması halinde kişilerin geri çekilmesi gerekiyor.
Bu düzenlemelerin amacı yalnızca insanların güvenliğini sağlamak değil, aynı zamanda hayvanların doğal davranışlarının bozulmasını önlemek.
Kutup ayıları için dinlenmek hayati önem taşıyor
Kutup ayılarının özellikle deniz buzunun azaldığı dönemlerde enerji kullanımını mümkün olduğunca düşük tutması büyük önem taşıyor. Bu nedenle hayvanların gereksiz yere hareket etmeye zorlanması, doğal yaşam düzenleri üzerinde olumsuz etki yaratabiliyor.
Norveç Kutup Enstitüsü’nün daha önceki çalışmalarında Barents Denizi kutup ayısı popülasyonunun yaklaşık 3 bin bireyden oluştuğu, bunların yaklaşık 300’ünün Svalbard çevresinde kaldığı belirtilmişti. Bu rakamlar eski nüfus tahminlerine dayanıyor ve güncel kesin sayı olarak değerlendirilmemeli.
Svalbard’da daha önce de benzer ceza kesilmişti
Svalbard yönetimi, koruma altındaki hayvanların rahatsız edilmesine karşı geçmişte de para cezaları uyguladı.
Nisan 2024’te bölgeyi ziyaret eden bir kişi, Adventbukta’da buz üzerinde bulunan bir morsa çok fazla yaklaşarak hayvanı rahatsız ettiği gerekçesiyle 12 bin 500 Norveç kronu para cezasına çarptırıldı. Söz konusu cezanın da kişi tarafından kabul edildiği açıklanmıştı.
Son olayda uygulanan 50 bin kronluk yaptırım ise Svalbard yönetiminin vahşi yaşamı bilinçli biçimde rahatsız eden davranışlara karşı ne kadar sıkı bir politika izlediğini bir kez daha ortaya koydu.
