UNRWA Genel Komiseri Lazzarini'den Habertürk için 'Gazze' yazısı

Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini, geçtiğimiz ay ilan edilen ateşkesin ardından Gazze'nin yaşadığı sorunları yazdı. Tüm dünyayı Gazze'deki insanlık dramına karşı harekete geçmeye çağıran Lazzarini, Gazze'deki yöneticileri siyasi ajandaların kurbanı olmaması gerektiğini ve Gazze'nin ayağa kalkabilmesi için çalışmasının şart olduğunu belirtti. Lazzarini'nin Habertürk için kaleme aldığı yazı şöyle: "İki yıldır Gazze’de devam eden vahşi savaşın ardından gerçekleşen kırılgan ateşkes -Başkan Trump’ın 20 maddelik planının ilk aşaması-, bitkin halka bir nebze nefes alma fırsatı sunmakta. Gazze’deki UNRWA görevlisi mesai arkadaşlarım için, bombalar ve silahlarla öldürülme korkusu azalmış olsa da hâlâ endişelenecek çok şey var – barınma, gıda ve temiz suya erişim hâlâ son derece zor ve kış hızla yaklaşıyor. Yaygın açlık ve hastalıkla mücadele etmek için kaybedilecek zamanımız yok. Fiziksel ve psikolojik travma aşırı yaygın; sağlık hizmetleri ve eğitime erişim konusundaki talepler giderek artıyor. Önümüzdeki günler, bu dönüm noktasının yeni bir şafağa mı yoksa daha büyük bir umutsuzluğun başlangıcı mı olacağını belirleyecek.

"Ateşkes çok kırılgan"

UNRWA dâhil olmak üzere BM kritik insani ihtiyaçları etkili ve geniş ölçekli bir şekilde karşılayacak uzmanlığa ve kaynaklara sahiptir. Ancak bizim serbest ve bağımsız şekilde çalışmamız, personel ve malzeme hareketliliği keyfi ve mantıksız uygulamalarla engellenmemelidir. Gazze’de iyileşme süreci sorunsuz olmayacaktır. Ateşkes kırılgan; neredeyse her gün yaşanan ihlaller, garantörlerin kararlılığını sınamakta. Sadece savaşın yokluğunu uzatan, ancak kalıcı bir barışa giden uygulanabilir bir yol haritası çizemeyen bir ateşkes, geçmişteki felaket hataların tekrarı olur. Gerçek bir barışçıl gelecek, İsrail-Filistin çatışmasına nihai bir siyasi çözüm için samimi bir yatırım gerektirmektedir. İyileşmenin sağlam bir şekilde zemin bulabilmesi için temel güvenlik şarttır. Ateşkes, sükûneti korumak, kritik altyapıyı korumak ve insani erişimi garanti altına almakla yetkili uluslararası bir istikrar gücüyle desteklenmelidir. Böyle bir güç, Filistin kurumlarının yeniden inşa edilmesi için gerekli alanı yaratacaktır.

"Toplumun güvenini kazanmış yönetici kadrosu gerekiyor"

Bir istikrar gücünün başarısı ve acil durumdan istikrara geçiş süreci, aynı zamanda Gazze halkına güvenilir kamu hizmetleri sunulmasına; barışın ve insan haklarının korunmasını sağlayacak güvenilir yol haritasına bağlıdır. Bu ancak toplumun güvenini kazanmış yetkin kadrolar ile mümkündür. Daha önce, istikrarlı ve etkili kamu hizmetlerinin sağlanması gerekliliğini hafife almanın sonuçlarını gördük -En bilinen örneği 2003 yılında Irak’ta sivil idarenin feshedilmesiyle ortaya çıkan yönetişim boşluğu idi-; bu durum yıllarca süren istikrarsızlığı tetikledi. Ders açıktır: Sivil halka temel hizmetleri sunabilecek kamu kurumları korunmalıdır. Gazze’deki profesyonel kadrolar, yöneticiler ve toplum liderleri sürecin bir parçası olmalı; siyasi ajandaların kurbanı olmamalıdır. Binlerce Filistinli personeliyle UNRWA, bitkin topluma sağlık hizmeti, eğitim ve diğer kamu hizmetlerini sunacak gerekli kapasiteye, uzmanlığa ve toplumsal güvene sahiptir. Onlarca yıldır Ajans’ın öğretmenleri, doktorları ve mühendisleri, Gazze ve bölgedeki milyonlarca Filistin mültecisine hizmet sunan aktif çalışan bir kamu hizmeti sisteminin hayati bir parçasını oluşturmuştur.

"UNRWA tarafsız ve bağımsız bir aktördür"

Geçen ay Uluslararası Adalet Divanı’nın verdiği danışma görüşünde, UNRWA personelinin profesyonelliği bir kez daha teyit edilmiş, Ajans’ın vazgeçilmez insani rolü vurgulanmış ve UNRWA’nın tarafsız ve bağımsız bir aktör olduğu sonucuna varılmıştır. Şu anda 700.000’e yakın okul çağındaki çocuk, yıkıntılar içinde yaşıyor; yalnızca evlerini ve sevdiklerini değil, aynı zamanda her zaman büyük bir umut ve gurur kaynağı olan eğitimlerini de kaybetmiş durumda. Çocuklara yeniden bir öğrenme ortamı sağlamak, Gazze ve daha geniş bölge için barış ve istikrara yatırım yapmak anlamına gelmektedir.

"Güven ortamı yaratılmalı"

İnsani yardım çabalarının ve kamu hizmetlerinin yeniden başlamasının ötesinde, uzun vadeli yatırımların önünü açacak bir güven ortamına da ihtiyaç vardır. İş dünyası ve bağışçılar, barışın kalıcı olacağına ve yeniden yapılanma çabalarının boşa gitmeyeceğine güvenebilmelidir. Yeni bir yıkım döngüsüne dönülmeyeceğinden emin olmalıdırlar. Gazze halkına, kalıcı konutlar, işleyen hastaneler ve okulların olduğu normal bir yaşam vaadi gereklidir. Gazze’yi yeniden inşa etmek, yönetişimi, adaleti ve iki devletli çözüm çerçevesinde hâlâ barışın mümkün olduğuna dair yaygın inancı yeniden tesis etmek anlamına gelir. Bu da, anlaşmadaki geçici güvenlik koordinasyonu için çizilen “sarı hattın”, Gazze içinde ve Gazze ile Batı Şeria arasında yeni bir bölünme hattına dönüşmemesini gerektirir. Son olarak, zor ama gerekli olan uzlaşma çalışmaları derhal başlamalıdır. Bugün İsrailliler ve Filistinliler, savaş, artan izolasyon ve güvensizlik nedeniyle artık birbirlerini tanımayan komşulardır. Bu hem trajik hem ironiktir; çünkü her iki halk da, çoğumuzun hayal bile edemeyeceği kadar derin bir baskı ve keder geçmişine sahiptir. Filistinlilerle İsraillileri yeniden birbirine bağlamak, vicdana muğayir zulümleri mümkün kılan sistematik insanlık dışılaştırmayı çözmeyi gerektirir. Bu, Filistinlilere yönelik onlarca yıllık baskının kabul edilmesini ve 7 Ekim 2023’te İsrail’de yaşanan saldırıların tetiklediği derin kolektif travmanın tanınmasını gerektirir. Kalıcı bir barışa ulaşmak için adaletin yerini bulması ve hem Filistinliler hem de İsrailliler tarafından iyileşme sürecinin ciddiyetle ele alınması şarttır."