Okul duvarlarından dijital ekranlara kadar her yerde gördüğümüz dünya haritaları, aslında kıtaların gerçek boyutları hakkında bizi yanıltıyor. Afrika Birliği'nin de desteklediği "Haritayı Düzelt" kampanyası, 16. yüzyıldan kalma bu hatayı düzelterek Afrika'nın gerçek büyüklüğünü gözler önüne sermeyi amaçlıyor.
Kullandığımız dünya haritalarında Grönland ve Afrika kıtalarının neredeyse aynı boyutta göründüğünü fark ettiniz mi? Gerçekte ise Afrika, Grönland'in tam 14 katı büyüklüğündedir. Bu devasa farkın haritalara yansımamasının nedeni, 16. yüzyılda denizcilik için geliştirilen ve günümüzde hala yaygın olarak kullanılan Mercator projeksiyonu adlı haritalama tekniğidir.
Fransız haber ajansı RFI'nin haberine göre, Afrika Birliği, kıtanın gerçek boyutlarını doğru yansıtan haritaların kullanılmasını teşvik etmek amacıyla "Speak Up Africa" adlı sivil toplum kuruluşunun başlattığı "Haritayı Düzelt" kampanyasına resmi olarak destek verdi.
Navigasyon için tasarlandı, algıyı bozdu
Mercator projeksiyonu, 16. yüzyılda gemilerin rotalarını sabit bir yönde çizmelerini kolaylaştırmak için tasarlanmıştı. Bu teknik, meridyen ve paraleller arasındaki dik açıları koruyarak navigasyonu pratik hale getiriyordu. Ancak bu yöntemin büyük bir dezavantajı vardı: Ekvator'dan uzaklaştıkça karaların alanlarını ve mesafelerini bozarak, kutuplara yakın bölgeleri (Avrupa, Kuzey Amerika ve Grönland gibi) olduğundan çok daha büyük gösteriyordu.
Kampanyayı yürüten STK'nın müdür yardımcısı Fara Ndiaye'ye göre, bu haritalama tekniği Afrika kıtasının boyutunu neredeyse yarı yarıya küçültüyor.
"Haritalar kesin bir bilim değildir"
Fransız gazetesi Le Figaro'ya konuşan göç uzmanı Olivier Clochard, "Haritalar kesin bir bilim değildir" diyerek haritaların her zaman belirli bir amaca hizmet eden temsiller olduğunu hatırlatıyor. Mercator projeksiyonu, Avrupa merkezli bir dünya görüşünü yansıtarak yüzyıllardır Afrika'nın gerçek coğrafi öneminin yanlış algılanmasına neden oldu.
"Haritayı Düzelt" kampanyası, bu tarihsel hatayı düzelterek kamuoyunda ve özellikle eğitim materyallerinde, kıtaların gerçek alanlarını doğru yansıtan Gall-Peters gibi alternatif projeksiyonların kullanılmasını teşvik etmeyi hedefliyor.
