İran’da derinleşen ekonomik kriz, Tahran sokaklarına yansıdı. Ülkede hızla değer kaybeden ulusal para birimi, artan hayat pahalılığı ve belirsizlik, esnafı ve tüccarları sokağa dökerken, krizin siyasi yansımaları da peş peşe gelmeye başladı. İran Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin istifa etti.
İran basınına göre Tahran'daki bazı esnaf ve tüccarlar, ağırlaşan ekonomik koşulları ve döviz kurundaki sert dalgalanmaları protesto etmek amacıyla dükkânlarını tamamen ya da kısmen kapattı. Çarşıda toplanan grupların, kur artışına ve kötüleşen ekonomik tabloya karşı sloganlar attığı bildirildi.
Özellikle ithalata bağımlı sektörlerde faaliyet gösteren elektronik ve cep telefonu satıcılarının satışları durdurduğu ya da fiyatları sürekli değiştiği için işlemleri çevrim içi ortama taşıdığı aktarıldı.
RİYAL SERBEST DÜŞÜŞTE
İran ekonomisindeki krizin merkezinde döviz piyasası yer alıyor. Gayriresmî piyasalarda ABD doları kısa süre önce 1 milyon 420 bin riyal seviyesini görürken, euro 1 milyon 700 bin riyale yaklaştı. Pazartesi günü kısmi bir geri çekilme yaşansa da kurdaki oynaklık sürüyor.
Esnaf, bu belirsizlik nedeniyle fiyat belirleyemediklerini, satış yapsalar bile aynı ürünü yeniden temin edemediklerini dile getiriyor.
Tahran'da protestolar (FarsNews)
YETKİLİLERDEN SERT MESAJ: "DÖVİZ STOKLAYAN SUÇLUDUR"
Artan tepkiler üzerine İranlı yetkililerden sert açıklamalar geldi. İran Yargı Erki Başkanı, döviz stoklayanların "suçlu" olduğunu belirterek, bu kişilere karşı sert önlemler alınacağını duyurdu. Ancak uzmanlara göre bu açıklamalar, krizin yapısal nedenlerine çözüm sunmaktan uzak.
MERKEZ BANKASI'NDA İSTİFA DEPREMİ
Ekonomik sarsıntının siyasi boyutu da gecikmedi. İran basınına yansıyan haberlere göre, İran Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Farzin istifa etti. İstifanın, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın onayına sunulduğu bildirildi.
Bu gelişme, ülkede para politikasının başarısızlığına yönelik eleştirileri daha da artırdı. Uzmanlar, Merkez Bankası'ndaki bu değişimin, piyasalardaki güven krizini daha da derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.
YAPTIRIMLAR, ENFLASYON VE NÜKLEER BASKI
İran ekonomisi uzun süredir yüksek enflasyon ve Batı yaptırımları altında eziliyor. Batılı ülkeler ve İsrail, İran'ı nükleer silah peşinde koşmakla suçlarken, Tahran bu iddiaları reddediyor. Ancak yaptırımlar, döviz gelirlerini ve piyasa istikrarını ciddi şekilde zorluyor.
HÜKÜMETTEN VAAT, SOKAKTAN ÖFKE
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, yeni bütçeyi Meclis'e sunarken enflasyonla ve hayat pahalılığıyla mücadele sözü verdi. Ancak sokaktaki tablo, bu vaatlere duyulan güvenin hızla eridiğini gösteriyor.
Uzmanlara göre, döviz krizinin kontrol altına alınamaması ve alım gücündeki sert düşüş, önümüzdeki dönemde İran'da daha yaygın toplumsal tepkilerin önünü açabilir.
