Rusya’nın işgali altındaki Ukrayna’nın güneydoğusunda bulunan devasa nükleer santral, yavaş yavaş felakete doğru sürükleniyor.
Bombaların yağmur gibi düştüğü cephe hattında bulunan Zaporijya Nükleer Santrali'nden gelen yüksek gerilim hattının devre dışı kalması, kapalı durumdaki reaktörlerde yakıt çubuklarını soğutmaya yarayan soğutma sisteminin çökmesine zemin hazırladı.
Çarşamba gününden bu yana santral yalnızca yedek dizel jeneratörlerle soğutuluyor. Rusya'daki yakıt kıtlığı ve jeneratörlerin eski olması da kapıdaki nükleer felaketi hızlandırıyor.
GELİYORUM DİYEN FELAKET
Zaporijya Nükleer Santrali, 2022’de Rus ordusunun işgalinden sonra Ukrayna ve Rusya hatlarının tam ortasında kaldı.
Bu esnada topçu atışları ve düzenli çatışmalar sebebiyle hala aktif olan çekirdeği soğutmak için gerekli olan sisteme elektrik veren hatlar, tek tek koptu.
Yıllar boyu sürenb çatışmalarda 10 elektrik hattından sekizi kesildi, geriye kalan iki hat ise yalnızca Ukrayna kontrolündeki bölgelerden enerji sağlıyordu.
Bunlardan biri geçtiğimiz Mayısta tamamen devre dışı kalmıştı, son kalan hat ise çarşamba günü koptu.
İşgalle birlikte santral çalışanlarına yönelik baskı yapıldığı, hatta işkence yapıldığı iddia edildi.
Artan stres, insan hatası riskini de büyütmüş durumda. 2023’te baraj patlamasıyla ana soğutma kaynağı ortadan kalktı ve santral küçük bir havuz ile kuyulara mahkum oldu.
RUSYA VE UKRAYNA BİRBİRİNİ SUÇLADI
Moskova, nükleer santralin soğutma mekanizmasını besleyen hattın Ukrayna topçuları tarafından vurulduğunu ve onarımın imkansız olduğunu söylerken Kiev bu iddiayı reddediyor.
Rusya’nın kapıdaki nükleer krizi, santrali kendi elektrik şebekesine bağlamak bahane ettiğini iddia ediyor.
Yetkililer durumun acil bir erime ya da patlama riski taşımadığını ancak güvenlik katmanlarının giderek zayıfladığını belirtiyor.
Uzmanlar, gelecek günlerde çekirdek erimesinin mümkün olduğunun altını çiziyorlar ve acil çözüm çağrısında bulunuyorlar.
