ABD Başkanı Donald Trump’ın, Rusya'yla olan gizli görüşmelerinden sonra Ukrayna için hazırladığı barış planı NATO’nun Beşinci Maddesine benzeyen bir güvenlik garantisi içeriyor.
Taslak metne göre ateşkesten sonra Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik “büyük, kasıtlı ve sürekli bir saldırısı" durumunda "tüm transatlantik ülkeler saldırı altında" sayılacak.
Bu saldırıya ekonomik, siyasi ve askeri karşılık verilebilecek. Anlaşma maddesine göre doğrudan askeri müdahale de söz konusu.
NATO SAVAŞA GİREBİLİR
Transatlantik ülkelerden kasıt, NATO ülkeleri. Axios'un haberine göre Maddenin imzalayanları arasında Türkiye'nin de içinde bulunduğu NATO da var.
Bu garanti on yıl yürürlükte kalacak ve tarafların onayıyla uzatılabilecek. Beyaz Saray yetkilileri bu teklifin Zelenski'nin güvenlik teminatı taleplerini karşılayan en güçlü madde olduğunu söyledi.
Gelgelelim plan, Ukrayna’dan ağır tavizler istiyor. Zelenski’nin elindeki belgede Ukrayna’nın Rusya’nın şu anda kontrol ettiği sınırların ötesinde daha fazla toprağı devretmesi isteniyor.
Ayrıca taslağa göre Ukrayna NATO askerlerini ülkesine kabul etmeyecek ve ordusu altı yüz bin askerle sınırlandırılacak. Doğuda Ukrayna ve Rusya kontrolündeki bölgeler arasında bir tampon hat kurulacak.
Bunun yanında Rusya uluslararası topluluğa yeniden kabul edilecek ve yaptırımlar kaldırılacak. Metin savaş suçlarına yönelik bir af maddesi de içeriyor.
Buna rağmen plan Ukrayna’ya gelecekteki saldırılara karşı önceki beklentilerin ötesinde bir güvence veriyor.
TRUMP'IN TABANI DİKKATLE İZLİYOR
Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff hafta sonunda Rustem Umerov ile bu garantiyi görüştü. Teklif dün Zelenski’ye yazılı olarak iletildi.
Metnin ABD iç siyasetinde tartışma yaratabileceği belirtiliyor. Çünkü bu teklif ABD’nin yeni bir saldırı halinde Ukrayna’yı fiilen savunma taahhüdü anlamına geliyor.
Bu durum Trump’ın ABD öncelikli ekibinin tepkisini çekebilir. Trump, 'ABD'nin hiçbir savaşa girmeyeceği' sözüyle koltuğuna oturmuştu.
Zelenski teklifi değerlendirmeye aldı ancak Ukrayna içinden gelen ilk tepkiler toprak kaybı nedeniyle son derece olumsuz oldu.
Bu plan çatışmayı durdurmayı amaçlıyor fakat aynı zamanda Ukrayna’nın savaş sonrası düzenini kökten değiştirecek bir yapı kuruyor.
