1993–2010 yılları arasında çekilen yaklaşık 2 bin 150 gigaton yeraltı suyunun, gezegenin dönüş ekseninde yaklaşık 80 santimetrelik bir değişime yol açtığı belirlendi. Bu suyun okyanuslara taşınması ise küresel deniz seviyesinde 0,24 inçlik ek yükselişe karşılık geliyor.
YERALTI SUYU TÜKETİMİ EKSENİ DEĞİŞTİRİYOR
Seul Ulusal Üniversitesi’nden jeofizikçi Ki-Weon Seo’nun öncülük ettiği araştırma, iklimle bağlantılı faktörler arasında Dünya’nın eksenindeki kaymaya en büyük etkiyi yeraltı suyu kayıplarının yaptığını ortaya koydu. Bilim insanları, gezegen üzerinde su kütlesinin yer değiştirmesinin, “Üzerine küçük bir ağırlık eklenen bir topacın dönüşünün değişmesine” benzetildiğini belirtti.
NASA’nın 2016’da yayımladığı çalışmalarda su kütlesinin gezegenin dönme şeklini etkilediği gösterilmişti. Yeni araştırma ise bu etkinin büyüklüğünü ilk kez net verilerle ortaya koydu.
ETKİNİN EN YOĞUN OLDUĞU BÖLGELER
Araştırmaya göre etkili kaymanın temel nedeni, orta enlemlerde yoğun şekilde çekilen yeraltı sularının okyanuslara karışması. Batı Kuzey Amerika ile Kuzeybatı Hindistan gibi bölgelerde yeraltı suyu pompalanmasının çok yüksek olması, Dünya’nın eğimindeki değişimin ana kaynakları arasında yer alıyor.
EKSEN KAYMASI DURDURULABİLİR Mİ?
Bilim insanları, Dünya’nın eksenindeki bu değişimin tamamen geri alınmasının mümkün olmadığını ancak küresel su yönetimi iyileştirilirse kaymanın gelecekte yavaşlatılabileceğini ifade ediyor. Eksen kayması kısa vadede günlük yaşamı doğrudan etkilemese de, iklim modelleri, deniz seviyesi ve su döngüsü üzerinde uzun vadeli sonuçlar yaratıyor.
