Dünya okyanuslarının kutup bölgeleri dışındaki ortalama yüzey sıcaklığı 21,1 dereceye çıkarak ölçüm tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı.
Dünya okyanuslarında yeni bir sıcaklık rekoru kaydedildi. Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), kutup bölgeleri dışındaki küresel deniz yüzeyi sıcaklığının 22 Ağustos 2026’da ortalama 21,1 dereceye ulaştığını açıkladı. Böylece 1979’a kadar uzanan ölçüm serisindeki en yüksek günlük değer görüldü.
Yeni değer, Mart 2024’te ölçülen 21,09 derecelik önceki rekoru da geride bıraktı. Uzmanlar açısından dikkat çeken bir başka nokta ise rekorun yılın bu döneminde kırılması oldu.
Rekorun ağustosta gelmesi dikkat çekti
Küresel deniz yüzeyi sıcaklıkları genellikle Güney Yarımküre yazının ardından mart ve nisan aylarında yılın en yüksek seviyelerine ulaşıyor. Buna rağmen yeni rekorun ağustos ayında kaydedilmesi, okyanuslardaki uzun süreli ısınmanın boyutunu ortaya koyuyor.
Copernicus verilerine göre Ağustos 2023’te aynı ölçüm alanında kaydedilen en yüksek değer 20,98 dereceydi. 2026 boyunca ise kutup dışındaki okyanuslarda aylık sıcaklık rekorları veya rekor seviyelerine yakın değerler art arda görüldü.
Temmuz 2026’da ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,96 dereceye ulaşarak bu ay için ölçülen en yüksek değer olmuştu.
“Okyanus üzerindeki baskının açık bir göstergesi”
Copernicus İklim Değişikliği Servisi yetkilileri, yeni rekorun tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini ancak uzun vadeli ısınma eğilimiyle uyumlu olduğunu belirtiyor.
ECMWF İklim Stratejik Lideri Samantha Burgess, gelişmeyi şu sözlerle değerlendirdi:
“Bu rekor, giderek artan baskı altındaki bir okyanusun bir başka açık sinyali.”
Burgess, El Nino’nun sisteme ilave sıcaklık kattığını ancak mevcut seviyelerin onlarca yıldır devam eden insan kaynaklı küresel ısınmanın üzerine geldiğini vurguladı.
El Nino sıcaklıkları daha da yükseltiyor
Pasifik Okyanusu’nun ekvator çevresindeki sularının normalden fazla ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino, dünya genelindeki hava koşullarını etkileyebilen doğal bir iklim olayı olarak biliniyor.
Copernicus’a göre tropikal Pasifik’te güçlü bir El Nino gelişiyor. Dünya Meteoroloji Örgütü de sistemin önümüzdeki aylarda daha da güçlenmesinin beklendiğini bildiriyor.
Copernicus’un mevsimsel tahminleri, mevcut El Nino’nun son birkaç on yılda görülmeyen seviyelere ulaşabileceğine işaret ediyor.
Bilim insanları ise El Nino’nun tek başına yaşanan rekor sıcaklıkları açıklamadığını, temel eğilimin insan faaliyetleri sonucu artan sera gazlarından kaynaklandığını vurguluyor.
Okyanuslar küresel ısınmanın büyük bölümünü emiyor
Okyanuslar, Dünya’nın iklim sisteminde dev bir ısı deposu görevi görüyor. İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazlarının oluşturduğu fazla ısının yüzde 90’dan fazlası okyanuslar tarafından emiliyor.
Bu durum atmosferdeki sıcaklık artışını bir ölçüde sınırlasa da denizlerde ciddi sonuçlara yol açıyor. Su sıcaklığı yükseldikçe okyanusların hacmi genişliyor ve bu süreç deniz seviyesinin yükselmesine katkıda bulunuyor.
Özellikle kıyı bölgeleri ve alçak rakımlı ada ülkeleri açısından yükselen deniz seviyesi, taşkın ve kıyı erozyonu risklerini artırıyor.
Deniz sıcak hava dalgaları üç kattan fazla arttı
Isınmanın etkisi yalnızca ortalama sıcaklıklarda görülmüyor. Copernicus verileri, küresel ölçekte deniz sıcak hava dalgası yaşanan günlerin sayısının 1990’ların başından bu yana üç kattan fazla arttığını gösteriyor.
Uzun süre devam eden olağan dışı sıcaklıklar; mercan resiflerinden balık popülasyonlarına kadar çok sayıda deniz canlısını etkileyebiliyor.
Bu durum balıkçılık, turizm ve denize bağlı diğer ekonomik faaliyetler açısından da önemli risk oluşturuyor.
Daha sıcak denizler fırtınaları güçlendirebilir
Deniz suyu sıcaklığındaki artış, atmosfere aktarılan enerji ve su buharı miktarını da yükseltiyor. Bu durum uygun atmosfer koşulları oluştuğunda aşırı yağışların ve bazı güçlü fırtınaların şiddetlenmesine katkıda bulunabiliyor.
Kuzey Yarımküre’de 2026 yazında Avrupa ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgeleri rekor sıcaklıklar, kuraklık ve büyük orman yangınlarıyla mücadele ederken, Asya’nın çeşitli bölgelerinde şiddetli yağışlar ve tayfunlar etkili oldu.
Bilim insanları, sıcak okyanusların atmosfer ve kara üzerindeki hava olaylarıyla güçlü biçimde bağlantılı olması nedeniyle deniz sıcaklıklarındaki artışın yalnızca deniz ekosistemlerini ilgilendiren bir sorun olmadığına dikkat çekiyor.
Okyanusların karbon tutma kapasitesi de risk altında
Okyanuslar, insan faaliyetleri sonucu atmosfere bırakılan karbondioksitin önemli bölümünü emerek küresel ısınmanın hızını sınırlayan doğal sistemlerden biri olarak görev yapıyor.
Ancak denizlerin sürekli ısınması, bu doğal mekanizma üzerinde de baskı oluşturuyor. Bilim insanları, sıcaklığın yükselmesinin uzun vadede okyanusların karbon depolama kapasitesini etkileyebileceği konusunda uyarıyor.
Copernicus’un 21,1 derecelik yeni sıcaklık kaydı, günlük bir rekor olmanın ötesinde küresel okyanusların uzun süredir devam eden ısınma eğiliminin yeni bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
