Meksika'da yer alan Aguada Fénix, yaklaşık 3.000 yıl önce inşa edilen ve şimdiye dek bulunan en geniş Maya yapısı olarak biliniyor.
Arizona Üniversitesi'nden Takeshi Inomata liderliğindeki araştırma ekibi, lidar taramaları ve kazılar sonucunda yapının 9 kilometreye 7,5 kilometrelik dev bir haç şeklinde tasarlandığını belirledi.
FİZİKSEL BİR EVREN MODELİ
Araştırmacılara göre bu dev yapı, sadece bir tören alanı değil; Maya halkının evreni nasıl algıladığını simgeleyen bir "kozmogram", yani fiziksel bir evren modeli.
Maya mimarları, yapıyı dört yönü simgeleyen iç içe haç biçiminde koridorlarla planladı.
Bu koridorların, özellikle 6,3 kilometre uzunluğundaki ana yolun tören alayları için kullanıldığı düşünülüyor.
Merkezdeki törensel alanda, yönlere göre renklendirilmiş ritüel çukurlar bulundu:
- Kuzeyde mavi azurit,
- Doğuda yeşil malahit,
- Güneyde sarı toprak boya (okre).
Ayrıca çukurlarda deniz kabukları, yeşim ve yeşil taşlardan oyulmuş timsah, kuş ve doğum yapan kadın figürleri yer aldı. Bu semboller, suyu, yaşamı ve doğurganlığı temsil ediyor.
EGEMEN SINIF OLMADAN YAPILDI
Bilim insanlarının dikkatini çeken bir diğer nokta ise bu devasa yapının elit yönetici sınıfı olmadan inşa edilmiş olması. Yaklaşık 10,8 milyon insan-günlük bir emeğin ürünü olan bu proje, toplumun ortak inancı ve ritüel gücüyle hayata geçirilmiş.
Araştırmacılara göre bu durum, "egemen bir sınıf olmadan da büyük uygarlıkların dev projeler gerçekleştirebileceğini" gösteriyor.
EVRENİ TAŞLA ÇİZDİLER
Bilim insanları, Aguada Fénix'in Maya halkının evreni anlamlandırma çabasının somut bir yansıması olduğunu söylüyor.
Bu yapı, sadece bir tapınak değil; düzen, yaşam ve doğanın bir arada işlendiği taş bir evren tasarımı olarak kabul ediliyor.
