Enflasyon ve Vergi Yükü: Çalışanların Alım Gücü Erozyona Uğruyor

Enflasyonun pençesindeki çalışanlar, geçim sıkıntısıyla boğuşurken, yüksek vergi yükü de alım güçlerini daha da azaltıyor. Ocak ayında brüt maaşı 35.000 TL olan bir çalışan, yıl boyunca 39.484 TL gelir vergisi ödeyerek, net maaşı 27.724 TL'ye düşüyor.

Türkiye'nin adaletsiz vergi sistemi, enflasyonun yanı sıra, maaşlara uygulanan vergilerin de ücretlilerin alım gücünü düşürdüğünü ortaya koyuyor. DİSK-AR'ın araştırmasına göre, 2024 Ocak'ında brüt maaşı 35.000 TL olan bir çalışan, yıl boyunca 39.484 TL gelir vergisi ödeyecek. Çalışanın gelir vergisi kesintisi Ocak ayında 1.912 TL iken, Eylül ayında 4.632 TL'ye yükseliyor. Ocak ayında eline geçen net ücreti 27.724 TL olan çalışan, Aralık ayında bu tutarın 25.004 TL'ye düşüyor. Bu da, çalışanın maaşıyla geçinmeye çalışırken, yaklaşık 1,5 ay boyunca sadece devlete ödeyeceği gelir vergisi için çalıştığı anlamına geliyor.

İşçilerin maaşlarından, eline geçmeden kesilen tek vergi kalemi gelir vergisi değil. Çalışanlardan SGK primi, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi de kesiliyor. Bu kesintilerle birlikte, aylık 35.000 TL brüt ücret alan bir çalışan, yıl boyunca 103.850 TL vergi ve kesinti yapılıyor. Böylece, vergi ve kesintilerin brüt ücret içerisindeki payı Ocak ayında %20,8 iken, Aralık ayında %28,6'ya ulaşıyor. Çalışanın yıllık net maaşı ise 316.150 TL olarak hesaplanıyor.

SICAK GELİŞME| TCMB'den yeni sterilizasyon hamlesi SICAK GELİŞME| TCMB'den yeni sterilizasyon hamlesi

Hazine'nin trilyonlarca liralık vergi gelirinin üçte ikisi, varlıklı ve yoksul ayırmayan dolaylı vergilerden geliyor. Bu durum, işçi kesiminin şirketlere kıyasla daha fazla vergi ödemesine neden oluyor. DİSK-AR'ın araştırması, 2014-2023 arasındaki 10 yıllık dönemde, ücretlilerden alınan gelir vergisi tevkıfının bütçe gelirlerinin %16'sını oluşturduğunu ortaya koyuyor. Aynı dönemde, Kurumlar Vergisi'nin payı ise %15,6'da kalıyor. Mülkiyet ve servetten alınan vergilerin oranı ise, 10 yıllık süreçte bütçedeki vergi gelirlerinin yalnızca %2,7'sinde yer alıyor.

Enflasyonun ve yüksek vergi yükünün işçilerin alım gücünü derinden etkilediği, geçim sıkıntısı yarattığı görülüyor. Adaletli bir vergi sisteminin kurulması, çalışanların yaşam standartlarını yükseltmek ve ekonomik eşitsizlikleri azaltmak için hayati önem taşımaktadır.

Kaynak: rss